گشایش مرزهای سیاسی، رفع موانع مسافرت، خصوصی‌سازی حمل نقل هوایی و عملیات بازاریابی، برندسازی و تبلیغات متمرکز و هدفمند، بر توسعه این صنعت در کشورها بی‌تأثیر نیست.

توریسم، باعث ایجاد شغل برای مردم ساکن مقاصد گردشگری، مناطق گردشگر فرست و همچنین رونق صنایع و کسب‌وکارهای وابسته، به ویژه در مقاصد گردشگری می‌شود.

دولت‌ها و سرمایه‌گذاران، نیاز است که تمامی مسائل و مفاهیم مرتبط با صنعت گردشگری و سفر را در دید داشته باشند و برای بهره‌برداری از این روند رو به رشد، در کنار برنامه‌ریزی‌های مدیریتی، زیرساخت‌ها و روساخت‌ها را فراهم آورده و براساس نیاز روز با نگاهی به آینده، توسعه دهند. یکی از عوامل مهم جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی به سرمایه‌گذاری در صنعت گردشگری یک منطقه یا یک کشور، توجه ویژه دولت به زیرساخت‌هاست.

گردشگری، صنعتی پویا و مدام در حال تغییر است، و در کنار این پویایی، بسیار رقابتی‌ست. از همین‌رو، دست‌اندرکاران این صنعت به شیوه مستمر باید بر تطبیق نیازها با عنصرها و اجزای اصلی صنعت توجه داشته باشند.

 

 

واژه‌شناسی توریسم

واژه تور (Tour) برگرفته شده از واژه Tornare لاتین و واژه Tornos یونانی است، که به معنای چرخیدن گرد یک نقطه کانونی است که ویژگی این حرکت، بازگشت به نقطه آغازین حرکت است. بنابراین به گفته تئوبالد، واژه تور (Tour) بر یک سفر رفت و برگشتی دلالت دارد.

 

تعریف توریسم از دید سازمان جهانی گردشگری UNWTO

«مسافرت افراد به مناطقی خارج از محیط روزمره زندگی خود و اقامت در آن‌جا برای مدتی بیش از 24 ساعت و کم‌تر از یک‌سال پیاپی، با هدف تفریح، موارد کاری و دیگر موارد غیرمرتبط با کسب درآمد از منطقه‌ای که به آن‌جا مسافرت شده است.»

بنا بر این تعریف، یکی از ویژگی‌های اصلی گردشگر برای مقصد، ریزش اقتصادی یا نفع پولی او برای آن مقصد می‌باشد.

 

دسته‌بندی گردشگری براساس محدوده و مرزهای سیاسی:

  • گردشگری بومی / Domestic : به معنای سفر افراد ساکن در یک کشور در داخل همان کشور. نکته قابل توجه این است که این نوع از گردشگری، زیرساخت خوبی برای توسعه گردشگری بین‌المللی و فراملی می‌تواند باشد.
  • گردشگری ورودی / Inbound : سفر افراد غیر مقیم از کشوری دیگر به کشور مورد نظر. نکته قابل توجه این است که این نوع از گردشگری، هدف نهایی برنامه‌ریزان صنعت گردشگری کشورهاست، چراکه باعث افزایش درآمد ملی و ارزآوری است، در کنار این مسئله، در صادرات و رویکردهای فرهنگی، تأثیر به‌سزایی دارد.
  • گردشگری خارجی / Outbound : سفر افراد مقیم کشور مورد نظر به کشور دیگر.

همچنین

  • گردشگری داخلی: گردشگری بومی + گردشگری ورودی
  • گردشگری ملی: گردشگری بومی + گردشگری خارجی
  • گردشگری بین‌المللی: گردشگری ورودی + گردشگری خروجی

 انواع گردشگری

  1. گردشگری آماده : به نوعی از گردشگری گفته می‌شود که خدمات مخصوص معلولان جسمی را ارائه می‌نماید. نام‌گذاری این نوع بر این پایه است که در آن خدمات به صورت بسیار راحت در اختیار گردشگران معلول وجود دارد.
  2. گردشگری کارا (یا فعال) : سبکی از گردشگری را گفته می‌شود که عناصر ماجراجویانه، طبیعت‌گردی و گردشگری فرهنگی در آن در هم آمیخته می‌شوند، و با تکیه بر راهنمای محلی، بر حداقل رساندن اثرات منفی گردشگری و گردشگری پایدار تأکید می‌ورزد.
  3. گردشگری ماجراجویانه: به نوعی از گردشگری گفته می‌شود که در آن گردشگر،به منظور انجام فعالیت‌های غیر معمول، اکتشاف و درگیر شدن در فعالیت‌های دشوار، به مکان‌های عجیب، دور و یا کم رفت و آمد می‌رود.
  4. گردشگری کشاورزی: شامل سفرهای گروهی به مناطق کشت و زمین‌های کشاورزی جهت بازدید یا شرکت در فعالیت‌ها کشاورزی می‌باشد.
  5. گردشگری تولد: به نوعی از سفر گفته می‌شود که در آن فرد برای به دنیا آوردن فرزند خود در یک کشور مخصوص اقدام می‌نماید، تا فرزند او شهروند آن کشور به حساب آید.
  6. گردشگری بی‌لیژور : به نوعی از گردشگری گفته می‌شود که فعالیت‌ها و انگیزه‌های کسب‌و‌کار و تفریح درکنار هم وجود داشته باشند.
  7. گردشگری گورستان: به نوعی از گردشگری گفته می‌شود که گردشگران به بازدید از گورستان‌ها می‌روند.
  8. گردشگری باشگاهی: در این نوع از گردشگری، گردشگران به صورت گروهی یا فردی، برای استفاده از مراکز تفریحی و کلوب‌های شبانه، به مقصد مورد نظر سفر می‌کنند. این نوع از گردشگری بیشتر در مقاصد ساحلی رواج دارد.
  9. گردشگری فرهنگی: سفری که برای تجربه هنر و یا فرهنگ یک مکان انجام می‌گیرد. در این نوع از گردشگری، گردشگر تلاش می‌کند تا خود را در زبان، فرهنگ و جامعه مقصد غرق نماید.
  10. گردشگری تاریک: به نوعی از گردشگری گفته می‌شود که در آن گردشگران به منظور بازدید از مناطقی که به نوعی با فجایع، مرگ و یا رنج کشیدن آدمی، در ارتباط‌اند اقدام می‌نماید.
  11. گردشگری فاجعه : نوعی از گردشگری که در آن گردشگران برای بازدید از یک مکان که در آن فاجعه طبیعی روی داده است سفر می‌کنند.
  12. اکوتوریسم یا طبیعت‌گردی: نوعی از گردشگری که در آن گردشگران به مناطق طبیعی و معمولا مناطق بکر مسافرت می‌کنند و تأکید آنان بیشتر بر عدم دستخورده شدن طبیعت و مقصد است.
  13. گردشگری آموزش: در این نوع از گردشگری، گردشگران به صورت فردی یا گروهی با هدف آموزش و یادگیری، بهبود خویشتن و یا تحریک فکری و معنوی، به مقصد مورد نظر سفر می‌کنند. همچنین این نوع گردشگی شامل گردشگرانی که به مقاصد برای حضور در مدارس و دانشگاه‌ها و آموزش‌گاه‌ها سفر می‌کنند نیز می‌شود.
  14. گردشگری اقوام: به سفر برای بازدید و یا تجربه فرهنگ و زندگی اقوام بدوی گویند.
  15. گردشگری تندرو یا افراطی: به نوعی از گردشگری گفته می‌شود که در آن گردشگر برای حضور در فعالیت‌های ورزشی یا غیر ورزشی خطرناک اقدام به سفر می‌نماید.مثال: سفر به مناطق جنگی.
  16. فلش پکینگ: به نوعی بکپکینگ گفته می‌شود که در گردشگر در آن، بهترین و لوکسترین لوازم و امکانات بهره می‌برد و در خوراک و اقامت اسراف می‌نماید. همچنین از فعالیت تورسیتی بسیاری در گردش خود بهره‌مند می‌شود.
  17. گردشگری گوارش: به نوعی از گردشگری گفته می‌شود گه گردشگر برای تجربه خوراک و نوشیدنی یک منطقه، به آن سفر می‌کند.
  18. گردشگری جغرافیایی: ترکیبی از گردشگری فرهنگی و طبیعت‌گردی با تأکید به جغرافیای منطقه.
  19. گردشگری سلامت: سفر انجام شده برای لذت بردن از یک مکان سودمند برای سلامتی و یا پیدا کردن روش‌های درمانی جایگزین و یا استفاده از آب گرم‌های بهداشتی.
  20. گردشگری سرگرمی: سفر به صورت فردی یا گروهی برای بازدید مردمی با علاقه‌مندی‌های مشابه و یا به منظور شرکت در فعالیت‌های آن‌ها.

 

اطلاعات نویسنده
Mehran Sarfallah
درباره نویسنده:
مؤسس و مدیریت دکتر توریسم؛ بنیان‌گذار خدمات مدیریت گردشگری در ایران. او کارشناس بازاریابی و استراتژیست دیجیتال نیز می‌باشد.